ریزش رمزارزها؛ بیت‌کوین تا ۸۰٬۷۸۱ دلار پایین آمد و ۱٫۱۳ میلیارد دلار لیکویید شد

۱۶ مهر ۱۴۰۵

نوشته‌ی تیم نبضینا · این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست.

بازار رمزارز امروز پنجشنبه ۱۶ مهر ۱۴۰۵ دومین روز ریزش خود را پشت سر گذاشت. بیت‌کوین در پایین‌ترین نقطه‌ی امروز به ۲۱٬۵۴۴٬۳۸۰٬۰۰۰ تومان رسید — معادل حدود ۸۰٬۷۸۱ دلار.

اما عددهای تومانی امروز ریزش را کمتر از واقعیت نشان می‌دهند، چون نرخ دلار در همین روز ۱٫۱۴ درصد بالا رفت.

ریزش تومانی در برابر ریزش واقعی

نرخ دلار امروز از ۲۶۳٬۷۰۰ به ۲۶۶٬۷۰۰ تومان رسید. وقتی مخرج کسر بالا می‌رود، افت قیمت تومانی کوچک‌تر از افت واقعی دیده می‌شود:

رمزارز افت تومانی قیمت دلاری دیروز قیمت دلاری امروز افت واقعی
نیر پروتکل ۱۵٫۳۱٪ − ۵٫۴۵ ۴٫۵۶ ۱۶٫۲۶٪ −
سندباکس ۱۴٫۱۲٪ − ۰٫۰۷۸۷ ۰٫۰۶۶۸ ۱۵٫۰۹٪ −
آوالانچ ۹٫۲۷٪ − ۱۱٫۲۸ ۱۰٫۱۲ ۱۰٫۲۹٪ −
کاردانو ۸٫۵۲٪ − ۰٫۲۵۶۴ ۰٫۲۳۱۹ ۹٫۵۵٪ −
سولانا ۵٫۲۹٪ − ۱۱۷٫۰۲ ۱۰۹٫۵۸ ۶٫۳۵٪ −
اتریوم ۳٫۸۱٪ − ۲٬۵۹۳ ۲٬۴۶۶ ۴٫۸۹٪ −
بیت‌کوین ۱٫۳۸٪ − ۸۴٬۰۹۵ ۸۲٬۰۰۱ ۲٫۴۹٪ −

نیر پروتکل از بالاترین تا پایین‌ترین نقطه‌ی امروز ۲۱٫۱ درصد سقوط کرد.

۱٫۱۳ میلیارد دلار لیکوییدیشن

بر اساس داده‌ی کوین‌گلس که رسانه‌های خارجی منتشر کرده‌اند، حجم لیکوییدیشن بازار رمزارز در ۲۴ ساعت به ۱٫۱۳ میلیارد دلار رسیده و از این مقدار ۱٫۰۵ میلیارد دلار متعلق به موقعیت‌های خرید (لانگ) بوده است.

بیشترین لیکوییدیشن به اتریوم تعلق داشت با حدود ۳۳۳ میلیون دلار.

سازوکارش زنجیره‌ای است: با افت قیمت، صرافی موقعیت‌های اهرم‌دار را به‌اجبار می‌بندد؛ این بستن خودش فروش است و قیمت را بیشتر پایین می‌آورد، که باز موقعیت‌های بیشتری را لیکویید می‌کند.

چرا آلت‌کوین‌ها بیشتر ریختند

در گزارش‌های خارجی سه دلیل مکانیکی برای این تفاوت مطرح شده:

  • عمق کمتر بازار. در آلت‌کوین، همان مقدار فروش قیمت را بیشتر جابه‌جا می‌کند.
  • اهرم خرد بیشتر. نسبت موقعیت‌های اهرم‌دار خرد در آلت‌کوین‌ها بالاتر است، پس آبشار لیکوییدیشن شدیدتر عمل می‌کند.
  • چرخش به سمت بیت‌کوین و استیبل‌کوین در دوره‌های ریسک‌گریزی.

جدول بالا دقیقاً همین ترتیب را نشان می‌دهد: بیت‌کوین کمترین افت و توکن‌های کوچک‌تر بیشترین.

عواملی که رسانه‌های خارجی مطرح کرده‌اند

  • جهش قیمت نفت و تنش‌های منطقه‌ای، که فضای ریسک‌پذیری بازارها را تغییر داده است.
  • صورت‌جلسه‌ی فدرال رزرو که بر اساس گزارش‌ها نشان می‌دهد شماری از سیاست‌گذاران افزایش دوباره‌ی نرخ بهره تا پایان سال را مناسب دانسته‌اند.
  • بالا رفتن بازدهی اوراق و تقویت دلار، که روی دارایی‌های پرریسک فشار می‌آورد.
  • بیت‌کوین از ۱۴ مهر و پس از ناکامی در عبور از ۸۷ هزار دلار، در مسیر نزولی بوده است.

این‌ها تفسیر رسانه‌ای از یک حرکت چندعاملی‌اند، نه تحلیل علّی تأییدشده.

طلا بالا رفت، رمزارز پایین

تفکیک امروز در داده‌ی ما روشن است:

دارایی تغییر امروز
انس جهانی طلا ۰٫۵۹٪ +
سکه امامی ۰٫۵۶٪ +
طلای ۱۸ عیار ۰٫۰۷٪ +
بیت‌کوین ۱٫۳۸٪ −
اتریوم ۳٫۸۱٪ −

این الگوی کلاسیک ریسک‌گریزی است: پول از دارایی پرریسک به سمت دارایی سنتی ذخیره‌ی ارزش می‌رود.

نکته این است که دیروز چنین نبود. در ۱۵ مهر همه‌چیز با هم ریخت: طلای ۱۸ عیار ۱٫۶۱ درصد، انس جهانی ۱٫۴۰ درصد، بیت‌کوین ۳٫۳۹ درصد و حتی نرخ دلار ۲٫۳۳ درصد افت کردند. امروز مسیرها از هم جدا شدند.

تتر چه کرد

تتر امروز ۰٫۷۵ درصد بالا رفت و به ۲۶۷٬۳۰۰ تومان رسید. اما این رشد تومانی گمراه‌کننده است: بر حسب دلار، تتر ۰٫۳۸ درصد افت کرد، یعنی عملاً فقط نرخ دلار را دنبال کرده است.

برای کسی که در روز ریزش به تتر پناه برده، نکته‌ی عملی همین است: تتر از ریزش رمزارز محافظت می‌کند، ولی از نوسان نرخ دلار نه.

یک تفاوت در عددهای منتشرشده

قیمت‌های دلاری این گزارش از تقسیم نرخ تومانی بر نرخ دلار بازار آزاد ایران به دست آمده‌اند. گزارش‌های خارجی در همین ساعات بیت‌کوین را در محدوده‌ی ۸۰٬۵۰۰ تا ۸۱٬۰۰۰ دلار ذکر کرده‌اند.

اختلاف کوچک این دو طبیعی است و به لحظه‌ی اندازه‌گیری و به فاصله‌ی همیشگی بازار ایران با بازار جهانی برمی‌گردد. کف امروز بیت‌کوین در داده‌ی ما (۸۰٬۷۸۱ دلار) با همان محدوده می‌خواند.

سؤال‌های پرتکرار

قیمت بیت‌کوین الان چند است؟ نرخ لحظه‌ای در صفحه‌ی بیت‌کوین در دسترس است. در زمان انتشار این گزارش حدود ۲۱٫۸۷ میلیارد تومان، معادل حدود ۸۲ هزار دلار بود.

چرا افت تومانی کمتر از افت دلاری است؟ چون نرخ دلار امروز ۱٫۱۴ درصد بالا رفت و این افزایش بخشی از افت قیمت جهانی را در عدد تومانی پنهان می‌کند.

لیکوییدیشن یعنی چه؟ بسته شدن اجباری موقعیت اهرم‌دار توسط صرافی وقتی زیان از حد مشخصی بگذرد. این بستن خودش سفارش فروش است و افت را تشدید می‌کند.

چرا طلا بالا رفت ولی رمزارز پایین؟ در دوره‌های ریسک‌گریزی، سرمایه معمولاً از دارایی‌های پرریسک به سمت دارایی‌های سنتی‌تر حرکت می‌کند.

این ریزش ادامه دارد؟ نبضینا پیش‌بینی قیمت نمی‌کند. آنچه قابل گزارش است وضعیت امروز و عوامل مطرح‌شده در رسانه‌هاست.

منبع عوامل جهانی: داده‌ی لیکوییدیشن کوین‌گلس و گزارش‌های Bitcoin.com News و The Crypto Times.

قیمت‌های تومانی و محاسبه‌های دلاری این گزارش از داده‌ی خود نبضینا و مربوط به ۱۵ و ۱۶ مهر ۱۴۰۵ است. بازار رمزارز ۲۴ ساعته و پرنوسان است و این عددها تا ساعاتی بعد تغییر می‌کنند. این گزارش جنبه‌ی اطلاع‌رسانی دارد و توصیه به خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری نیست.