وقتی دنبال قیمت نقره می‌گردید، معمولاً با دو عدد کاملاً متفاوت روبه‌رو می‌شوید: یکی حدود شصت و چند «دلار» و دیگری چند صد هزار «تومان». هر دو درست‌اند، اما یکی قیمت جهانی هر انس است و دیگری قیمت هر گرم در بازار ایران. در این مطلب می‌بینیم این دو عدد چه هستند، چطور از اولی به دومی می‌رسیم، و چرا قیمت نقره این‌قدر بیشتر از طلا بالا و پایین می‌شود.
انس نقره چیست؟
نقره در بازارهای جهانی بر حسب انس تروا معامله می‌شود و هر انس تروا برابر ۳۱٫۱۰۳ گرم است. این واحد مخصوص فلزات گران‌بهاست و با انس معمولی (که واحد وزن در سیستم امپریال است) فرق دارد.
قیمت انس نقره به دلار آمریکا اعلام می‌شود و در بازارهای جهانی تعیین می‌گردد؛ یعنی هیچ ربطی به وضعیت اقتصاد ایران ندارد. عددی که در صفحه‌ی انس نقره جهانی می‌بینید همین قیمت است.
قیمت هر گرم نقره در ایران چطور حساب می‌شود؟
در بازار ایران، نقره به گرم و به تومان خرید و فروش می‌شود. برای رسیدن از قیمت جهانی به قیمت داخلی، دو قدم لازم است:
۱. انس را به گرم تبدیل کنید: قیمت انس تقسیم بر ۳۱٫۱۰۳ می‌شود قیمت هر گرم نقره به دلار. ۲. دلار را به تومان تبدیل کنید: عدد بالا ضربدر نرخ دلار در بازار آزاد.
مثال با داده‌ی واقعی ۶ مهر ۱۴۰۵
در این تاریخ، بر اساس داده‌ی خود نبضینا:
- انس نقره جهانی: ۶۱٫۳۶ دلار
- نرخ دلار بازار آزاد: ۲۴۴٬۰۰۰ تومان
پس:
۶۱٫۳۶ ÷ ۳۱٫۱۰۳ = حدود ۱٫۹۷ دلار برای هر گرم نقره
۱٫۹۷ × ۲۴۴٬۰۰۰ = حدود ۴۸۱٬۳۰۰ تومان برای هر گرم
و همان روز، قیمتی که در صفحه‌ی نقره هر گرم نمایش داده می‌شد ۴۸۱٬۳۹۳ تومان بود. اختلاف ناچیز، فقط به‌خاطر چند دقیقه فاصله در لحظه‌ی ثبت دو نرخ است.
همین محاسبه را خودتان هم می‌توانید هر روز انجام دهید. اگر عددی که جایی می‌بینید با این حساب جور درنیامد، احتمالاً یا نرخ دلار متفاوتی استفاده شده یا قیمت برای نقره‌ی ۹۲۵ است، نه نقره‌ی خالص.
نقره‌ی ۹۲۵ چیست و چرا قیمتش فرق دارد؟
عددی که تا اینجا حساب کردیم، قیمت نقره‌ی خالص است. اما بیشتر زیورآلات نقره از آلیاژ ۹۲۵ (استرلینگ) ساخته می‌شوند، یعنی ۹۲٫۵ درصد نقره‌ی خالص و بقیه فلزهای دیگر که استحکام بیشتری می‌دهند.
برای رسیدن به قیمت پایه‌ی هر گرم نقره‌ی ۹۲۵، قیمت نقره‌ی خالص را در ۰٫۹۲۵ ضرب کنید. با عددهای بالا می‌شود حدود ۴۴۵٬۰۰۰ تومان برای هر گرم.
اما مبلغی که در فروشگاه می‌پردازید از این هم بیشتر است، چون به آن اضافه می‌شود:
- اجرت ساخت، که در نقره به‌دلیل کار دستی بیشتر، نسبت به وزن معمولاً درصد بالاتری از طلاست
- سود فروشنده
- مالیات بر ارزش افزوده
هنگام فروش، هیچ‌کدام از این هزینه‌ها به شما برنمی‌گردد و فقط بابت وزن نقره پول می‌گیرید. به همین دلیل، فاصله‌ی قیمت خرید و فروش در نقره‌ی ساخته‌شده معمولاً بزرگ‌تر از طلاست.
چرا نوسان نقره از طلا بیشتر است؟
این پرتکرارترین سؤال درباره‌ی نقره است و دو دلیل روشن دارد.
اول، اندازه‌ی بازار. بازار جهانی نقره خیلی کوچک‌تر از طلاست. در بازار کوچک‌تر، همان حجم خرید یا فروش، قیمت را بیشتر تکان می‌دهد.
دوم، مصرف صنعتی. برخلاف طلا که عمدتاً برای سرمایه‌گذاری و زینت استفاده می‌شود، بخش بزرگی از نقره در صنعت مصرف می‌شود: پنل‌های خورشیدی، الکترونیک، خودرو و تجهیزات پزشکی. یعنی قیمت نقره همزمان به دو چیز حساس است: تقاضای سرمایه‌گذاری و وضعیت تولید صنعتی جهان. وقتی این دو هم‌جهت شوند، حرکت قیمت تند می‌شود.
نتیجه این است که در دوره‌های رشد فلزات گران‌بها، درصد رشد نقره معمولاً از طلا بیشتر است؛ و در دوره‌های ریزش هم بیشتر می‌افتد.
نسبت طلا به نقره
فعالان بازار عددی را دنبال می‌کنند به نام نسبت طلا به نقره: قیمت انس طلا تقسیم بر قیمت انس نقره. این عدد می‌گوید با پول یک انس طلا، چند انس نقره می‌توان خرید.
در ۶ مهر ۱۴۰۵، انس طلا ۴٬۱۵۴٫۸۷ دلار و انس نقره ۶۱٫۳۶ دلار بود، پس این نسبت حدود ۶۸ است.
این نسبت در طول تاریخ بالا و پایین رفته است. وقتی بالا می‌رود یعنی نقره نسبت به طلا ارزان‌تر شده و وقتی پایین می‌آید یعنی نقره گران‌تر شده است. توجه کنید که این فقط یک ابزار مقایسه است، نه سیگنال خرید و فروش؛ هیچ عدد «درست» یا «نرمالی» برای آن وجود ندارد که بازار مجبور باشد به آن برگردد.
نقره در برابر طلا برای پس‌انداز خرد
اگر بخواهید نقره و طلا را کنار هم بگذارید، این‌ها تفاوت‌های عملی‌شان است:
- قیمت ورود. هر گرم نقره کسری از قیمت هر گرم طلاست. در ۶ مهر ۱۴۰۵، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲۴٬۵۱۶٬۳۷۰ تومان بود، یعنی حدود ۵۰ برابر هر گرم نقره‌ی خالص. پس با مبلغ کم هم می‌شود نقره خرید.
- نقدشوندگی. بازار خرید و فروش طلا و سکه در ایران بسیار بزرگ‌تر است. فروش نقره، مخصوصاً زیورآلات، معمولاً سخت‌تر و با فاصله‌ی قیمتی بیشتری انجام می‌شود.
- هزینه‌ی نگهداری. نقره نسبت به ارزشش حجم و وزن بیشتری دارد؛ نگهداری مقدار قابل‌توجه از آن جای بیشتری می‌گیرد.
- کدری و اکسید شدن. نقره در تماس با هوا تیره می‌شود. این روی ارزش فلز اثری ندارد، اما ظاهر زیورآلات را تغییر می‌دهد.
نگاهی به داده‌ی خود نبضینا
نبضینا از چند روز پیش تاریخچه‌ی روزانه‌ی نقره را هم ذخیره می‌کند. در نُه روز منتهی به ۶ مهر ۱۴۰۵:
- انس نقره بین ۶۱٫۳۶ تا ۶۶٫۲۴ دلار نوسان کرد، یعنی حدود ۸ درصد فاصله‌ی سقف تا کف در کمتر از دو هفته.
- قیمت هر گرم نقره در ایران بین ۴۸۰٬۰۱۵ تا ۴۹۳٬۲۵۳ تومان بود؛ یعنی فقط حدود ۲٫۷ درصد.
این تفاوت خودش نکته‌ی مهمی را نشان می‌دهد: در همین بازه، افت قیمت جهانی نقره با بالا رفتن نرخ دلار در ایران تا حد زیادی خنثی شده است. برای خریدار ایرانی، قیمت نهایی همیشه حاصل برخورد این دو نیروست، نه فقط یکی از آن‌ها.
جدول کامل روزهای گذشته را در صفحه‌ی تاریخچه‌ی انس نقره می‌بینید و هرچه زمان بگذرد، این جدول طولانی‌تر می‌شود.
اشتباه‌های رایج در خواندن قیمت نقره
- انس یا گرم؟ عدد چند ده دلاری مربوط به هر انس است، نه هر گرم.
- تومان یا ریال؟ بعضی منابع به ریال اعلام می‌کنند که ده برابر عدد تومانی است. همه‌ی قیمت‌های نبضینا به تومان است.
- خالص یا ۹۲۵؟ قیمت پایه برای نقره‌ی خالص است؛ قیمت زیورآلات بر اساس عیار ۹۲۵ و با احتساب اجرت حساب می‌شود.
- جهانی یا داخلی؟ قیمت جهانی می‌تواند بیفتد در حالی که قیمت تومانی بالا می‌رود، چون نرخ دلار هم در معادله هست.
سؤال‌های پرتکرار
یک انس نقره چند گرم است؟ هر انس تروا برابر ۳۱٫۱۰۳ گرم است.
قیمت هر گرم نقره را چطور از انس به دست بیاورم؟ قیمت انس را بر ۳۱٫۱۰۳ تقسیم کنید و حاصل را در نرخ دلار بازار آزاد ضرب کنید. نتیجه، قیمت پایه‌ی هر گرم نقره‌ی خالص به تومان است.
چرا قیمت نقره‌ای که در بازار می‌خرم از عدد این سایت بیشتر است؟ چون عدد سایت قیمت پایه‌ی فلز خالص است. قیمت فروشگاهی شامل عیار ۹۲۵، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات هم می‌شود.
چرا قیمت نقره این‌قدر نوسان دارد؟ چون بازارش کوچک‌تر از طلاست و علاوه بر تقاضای سرمایه‌گذاری، به چرخه‌ی تولید صنعتی هم وابسته است.
نسبت طلا به نقره یعنی چه؟ قیمت انس طلا تقسیم بر قیمت انس نقره. نشان می‌دهد با پول یک انس طلا چند انس نقره می‌توان خرید و برای مقایسه‌ی ارزش نسبی این دو فلز استفاده می‌شود.
قیمت‌های این مطلب مربوط به ۶ مهر ۱۴۰۵ است و بازار مدام تغییر می‌کند. این مطلب صرفاً جنبه‌ی آموزشی دارد و توصیه به خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری نیست.