حباب سکه، از صفر تا ۱۹ درصد؛ هر چه کوچک‌تر، گران‌تر

در بازار سکه یک قاعده وجود دارد که در قیمت‌های امروز به‌روشنی دیده می‌شود: هر چه سکه کوچک‌تر باشد، بابت هر گرم طلایش بیشتر می‌پردازید.

با قیمت‌های ۱۰ مهر ۱۴۰۵ این فاصله را برای پنج سکه حساب کردیم. نتیجه یک پلکان تمیز است، از صفر تا نزدیک بیست درصد.

پلکان حباب

قیمت هر گرم طلای خالص را از طلای ۱۸ عیار به دست می‌آوریم:

۲۵٬۸۳۲٬۲۲۰ ÷ ۰٫۷۵ = ۳۴٬۴۴۲٬۹۶۰ تومان

حالا ارزش طلای داخل هر سکه را حساب و با قیمت بازارش مقایسه می‌کنیم:

از بهار آزادی تا سکه گرمی، حباب از صفر به نزدیک بیست درصد می‌رسد.

چرا این پلکان وجود دارد

سه دلیل، که روی هم جمع می‌شوند:

اول، هزینه‌ی ضرب ثابت است. ضرب یک سکه‌ی گرمی و یک سکه‌ی کامل هزینه‌ی چندان متفاوتی ندارد، ولی این هزینه روی ۰٫۹ گرم طلا سنگین‌تر می‌نشیند تا روی ۷٫۳ گرم.

دوم، تقاضای خرد بیشتر است. سکه‌ی گرمی و ربع سکه برای هدیه، پس‌انداز کوچک و مهریه خریده می‌شوند. این تقاضا به قیمت طلا حساسیت کمتری دارد و حاضر است بیشتر بپردازد.

سوم، عرضه‌شان محدودتر است نسبت به تقاضای خردی که دارند.

بهار آزادی زیر ارزش طلایش

نکته‌ی جالب جدول، سطر اول است. بهار آزادی امروز با حباب منفی ۰٫۱ درصد معامله می‌شود؛ یعنی عملاً دقیقاً به اندازه‌ی طلای داخلش، و حتی ذره‌ای کمتر.

وزن و عیار بهار آزادی با سکه امامی یکسان است. تفاوتشان فقط در طرح و در تقاضای بازار است. امامی امروز ۳٫۵ درصد حباب دارد و بهار آزادی تقریباً هیچ.

برای کسی که هدفش خود طلاست و نه طرح خاصی، این اختلاف ۳٫۶ واحدی مستقیماً هزینه است.

معنای عملی: هزینه‌ی هر گرم طلا

همین جدول را می‌شود طور دیگری خواند: اینکه با خرید هر سکه، بابت هر گرم طلای خالص چقدر می‌پردازید.

• با بهار آزادی: حدود ۳۴٬۴۱۵٬۰۰۰ تومان
• با سکه امامی: حدود ۳۵٬۶۴۵٬۰۰۰ تومان
• با نیم سکه: حدود ۳۷٬۱۴۷٬۰۰۰ تومان
• با ربع سکه: حدود ۳۹٬۸۷۸٬۰۰۰ تومان
• با سکه گرمی: حدود ۴۱٬۱۱۱٬۰۰۰ تومان

فاصله‌ی اول تا آخر این فهرست حدود ۶٫۷ میلیون تومان در هر گرم است. برای خریدی به اندازه‌ی یک سکه کامل، این اختلاف قابل‌توجهی است.

پس چرا کسی سکه‌ی خرد می‌خرد؟

چون حباب فقط هزینه نیست؛ بهای چیزی است که در عوضش می‌گیرید:

• مبلغ ورود کمتر. کسی که ۳۷ میلیون تومان دارد نمی‌تواند سکه‌ی کامل بخرد.
• فروش تدریجی. دارنده‌ی ده سکه‌ی گرمی می‌تواند بخشی را بفروشد؛ دارنده‌ی یک سکه‌ی کامل یا همه را می‌فروشد یا هیچ.
• کاربرد هدیه و مناسبت، که اصلاً سرمایه‌گذاری نیست.

پس انتخاب بین سکه‌ی خرد و کامل، انتخاب بین هزینه و انعطاف است. آنچه این گزارش اضافه می‌کند این است که بدانید آن انعطاف امروز دقیقاً چقدر قیمت دارد.

حباب ثابت نیست

عددهای این جدول مربوط به امروز است. حباب هر سکه روزبه‌روز تغییر می‌کند و در دوره‌های هیجانی بزرگ‌تر می‌شود.

در گزارش قبلی نشان دادیم حباب سکه امامی در نه روز اول مهر از ۱٫۲ به ۴٫۵ درصد رسید، و امروز ۳٫۵ درصد است. همین نوسان یعنی خریدار سکه علاوه بر ریسک قیمت طلا، ریسک دومی هم می‌پذیرد.

چطور خودتان حساب کنید

۱. قیمت طلای ۱۸ عیار را بر ۰٫۷۵ تقسیم کنید تا قیمت هر گرم طلای خالص به دست آید. ۲. در مقدار طلای خالص سکه ضرب کنید: سکه کامل ۷٫۳۲۲، نیم ۳٫۶۶۱، ربع ۱٫۸۳۱ و گرمی ۰٫۹ گرم. ۳. قیمت بازار را بر نتیجه تقسیم کنید؛ هر چه از یک بیشتر باشد، حباب است.

نیم سکه، نمونه‌ی خوبِ یک اشتباه حسابی

رایج‌ترین فرض این است که نیم سکه نصف سکه کامل قیمت دارد. امروز این فرض ۵٫۵ میلیون تومان خطا دارد:

• نصف قیمت سکه امامی: ۱۳۰٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان
• قیمت واقعی نیم سکه: ۱۳۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان

وزن نیم سکه دقیقاً نصف سکه کامل است، ولی قیمتش نیست. همین ۵٫۵ میلیون، همان تفاوت حباب است (۷٫۸ در برابر ۳٫۵ درصد).

قاعده‌ی کلی: وزن‌ها دقیقاً نصف هم‌اند، قیمت‌ها نه. هر جا در محاسبه‌ای فرض کردید سکه‌ی کوچک‌تر دقیقاً کسری از بزرگ‌تر است، آن محاسبه خطا دارد.

اشتباه‌های رایج

• تصور اینکه نیم سکه دقیقاً نصف قیمت سکه کامل است. امروز نصف سکه امامی ۱۳۰٫۵ میلیون می‌شود، ولی نیم سکه ۱۳۶ میلیون قیمت دارد.
• خرید سکه‌ی خرد با هدف پس‌انداز طلا. برای این هدف، حباب هزینه‌ی خالص است.
• فرض اینکه حباب همیشه مثبت است. بهار آزادی امروز حباب منفی دارد.
• نادیده گرفتن حباب روز فروش. بازگشتش تضمینی نیست.

سؤال‌های پرتکرار

حباب سکه گرمی امروز چقدر است؟ با قیمت‌های ۱۰ مهر ۱۴۰۵ حدود ۱۹٫۴ درصد؛ بیشترین حباب در میان سکه‌های رایج.

چرا حباب سکه‌های کوچک بیشتر است؟ هزینه‌ی ضرب نسبت به مقدار طلایشان بیشتر است و تقاضای خردشان بالاتر.

تفاوت بهار آزادی و امامی چیست؟ وزن و عیار یکسان است؛ تفاوت در طرح و در تقاضای بازار. امروز امامی ۳٫۵ درصد حباب دارد و بهار آزادی ۰٫۱ درصد حباب منفی.

برای پس‌انداز طلا کدام کم‌هزینه‌تر است؟ بر اساس همین محاسبه، سکه‌ای که حباب کمتری دارد بابت هر گرم طلا ارزان‌تر تمام می‌شود. مثقال آبشده هم حباب و اجرت ندارد، ولی واحد معامله‌اش بزرگ است.

حباب هنگام فروش برمی‌گردد؟ تضمینی نیست. حباب روز فروش ممکن است کمتر یا بیشتر از روز خرید باشد.

عددهای این گزارش از نرخ‌های ۱۰ مهر ۱۴۰۵ نبضینا محاسبه شده است. وزن و عیار سکه‌ها استاندارد و ثابت است، ولی قیمت‌ها و حباب‌ها روزبه‌روز تغییر می‌کنند. این مطلب جنبه‌ی اطلاع‌رسانی و آموزشی دارد و توصیه به خرید، فروش یا سرمایه‌گذاری نیست.